This post is also available in:
Realityshows ontrafeld: het verschil tussen Nederlanders en Vlamingen
Als je, net als wij, regelmatig kijkt naar Nederlandse en Vlaamse realityshows als B&B Vol Liefde, Winter Vol Liefde, First Dates, Meester Visser, Achter Gesloten Deuren of Ik Vertrek, ga je op den duur patronen herkennen.
Sterker nog: je zou denken dat je een soort veldonderzoek doet naar de menselijke natuur.
Identieke scenario’s herhalen zich, ook al maakt degene die het meemaakt ze voor het eerst mee. Terwijl het voor de deelnemer een levenscrisis is, is het voor de kijker “de zoveelste ruzie over schuttingen”.
Ik vertrek
In Ik Vertrek gaat het opvallend vaak over mensen die zich in de luren laten leggen, gedreven door het hardnekkige idee dat het gras altijd groener is aan de overkant.
Meestal blijkt dat gras niet alleen minder groen, maar ook moeilijk te bereiken, vol obstakels en met een vergunningstraject van drie jaar. Als er al een vergunning komt…
Dromen botsen op bureaucratie, geldgebrek en een aannemer die “mañana” zegt en dat ook echt meent.

Meester Visser
Meester Frank Visser doet uitspraak draait dan weer steevast rond schuttingen, hoge bomen en erfdienstbaarheden. Ook schuttingtaal wordt daarbij niet geschuwd, wat ergens toch wel toepasselijk is.
Grenzen die ooit praktisch waren, raken door de jaren emotioneel beladen. Met een compromis weet Meester Visser vaak een einde te maken aan jarenlange ruzies en gezeur.
Opvallend hoe juist hoge bomen en schuttingen voor veel mensen een doorn in het oog blijken, letterlijk én figuurlijk.
Soms denk je: als buren nu eens eerder met elkaar hadden gepraat, of een snoeischaar hadden gepakt, hadden we Meester Visser misschien minder nodig gehad.

Achter gesloten deuren
In Achter Gesloten Deuren leer je dan weer dat eerlijkheid zelden een meerwaarde heeft. De waarheid wordt er vaak uitgesproken zonder rekening te houden met de gevolgen, en werkt eerder als wapen dan als brug.
Vaak lijkt het beter om bepaalde dingen niet te zeggen.
“Wie altijd de waarheid spreekt, is een wreed mens,” zei iemand ooit.
En na een paar afleveringen begin je te vermoeden dat die persoon misschien wel eens gelijk had.

B&B Vol Liefde
In B&B Vol Liefde en Winter Vol Liefde zie je hoe wat aantrekkelijk leek op foto, in werkelijkheid met een hele hoop bagage komt. En ineens niet meer zo aantrekkelijk is.
Verliefd worden op latere leeftijd blijkt geen evidentie, en vrouwen dingen vaak mee om de eerste plaats, niet zozeer uit liefde voor de man, maar uit de behoefte om te winnen.
Alsof het programma stiekem half dating-show, half Olympische discipline is.
First Dates
First Dates vind ik nog het leerrijkst van allemaal.
Vocabulaire
In Nederland worden opvallend veel lichtvoetige stopwoordjes gebruikt. Het vocabulaire bestaat uit woorden als nice, vet en hartstikke leuk. Of super, hard, gangster, en …. zeg maar.
Woorden die het hele spectrum van menselijke emoties moeten dekken. Het voelt net alsof mensen tegenwoordig in emoji’s praten.
Hun: tegenwoordig ook al persoonlijk voornaamwoord?
En dan heb ik het nog niet eens gehad over het verwarrende gebruik van hen en hun, of van die en dat in de Nederlandse reality-shows (dat laatste ook in de Belgische).
Mijn tenen krullen als ik iemand hoor zeggen: “Hun doet…”. Op dat moment weet ik één ding zeker: sommige dingen kun je beter niet overnemen van de Nederlanders.
Moment de gloire
Bij getatoeëerden en veganisten cirkelt het gesprek steevast rond dat éne allesoverheersende onderwerp.
Content creators en mode- en muziekcreatievelingen lijken ondertussen minder op zoek naar de liefde dan naar hun vijf minuten roem op televisie.
Als ze het terloops hebben over hun band, bedrijfje of website – met tersluiks wat name dropping erbij – weet je hoe laat het is. Liefde is mooi meegenomen, maar zendtijd is beter.
Trakteren? Ho maar…
Wat opvalt, is dat vrouwen zelden of nooit trakteren. Hoogstens stellen ze aarzelend vragend voor om te ‘splitten’, maar geen enkele vrouw zal verder aandringen als de man voorstelt om voor de twee te betalen. (bij hetero koppels). Het is heel duidelijk dat vrouwen verwachten getrakteerd te worden.
Bij lesbische koppels wordt er sowieso altijd gesplit. Nooit zal een vrouw voor beide vrouwen betalen. Heb ik toch nog niet gezien in dat programma.
Zelf heb ik het ook al ondervonden, maar het blijft een opmerkelijke vaststelling. Ik dacht dat vrouwen gelijkwaardig behandeld willen worden?
Blijkbaar geldt die gelijkwaardigheid uitzonderlijk niet als het om betalen gaat. Vrouwen zouden dus toch nog iets kunnen leren van mannen als het op gul zijn aankomt.
P.S. : Splitten heet ‘going Dutch’ in Angelsaksische landen. Zegt veel, toch?
Een heel interessant artikel over dit thema vind je op de website van Karina De Ruyck.
Instant klik
Wat ook opvalt, is dat iedereen op zoek is naar die ‘instant klik’. Alsof verliefdheid en liefde zich laten commanderen.
En als die klik er na tien minuten niet is, wordt er al voorzichtig naar de nooduitgang gekeken.
Waslijst aan wensen
Mannen hebben de naam vrouwen als keuringswaar te aanzien, maar programma’s als deze laten zien dat vrouwen veel kieskeuriger zijn dan mannen.
Vrouwen hebben sowieso een hele waslijst aan wensen als het om een man gaat.
Hij moet aantrekkelijk zijn, zelfverzekerd maar niet arrogant, grappig maar niet kinderachtig, attent maar onafhankelijk, ambitieus maar niet workaholic, warm maar ook stoer. En het liefst ook nog kunnen koken. Plus zoveel meer….
Afwijzen
Bovendien hebben vrouwen er een hekel aan om afgewezen te worden, dus houden ze de regie in handen door zelf als eerste de man af te wijzen.
Wanneer het moment komt om te beslissen of er nog een tweede date komt, zie je dat er zich steevast twee scenario’s voordoen:
- Neemt de vrouw als eerste het woord, dan weet je dat ze de man sowieso gaat afwijzen. Als ze begint met “Ik heb een heel leuke date gehad met jou…”, dan kun je er donder op zeggen dat er een maar volgt.
- Laat ze hém daarentegen als eerste aan het woord, dan is de kans groot dat ze een tweede date overweegt – zolang hij haar niet eerst afwijst.
- Wijst hij haar af, dan kan ze hem nog steeds bijtreden door te zeggen dat ook zij een tweede date niet ziet zitten.
Slim gezien, toch? Zo behoudt ze altijd de controle en lijdt ze geen gezichtsverlies. Vrouwen zijn uitmuntend in Stratego-spelletjes.

Vooral studenten
Veel deelnemers aan Blind Date blijken studenten uit één of andere softe of creatieve studierichting. Soms krijg je zelfs de indruk dat heel Nederland volloopt met – vaak overjaarse – studenten.
Niet zo verwonderlijk trouwens. Nederland lijkt een bijna eindeloze reeks van de meest uiteenlopende studierichtingen te hebben bedacht.
In België is het aanbod voorlopig gelukkig nog wat overzichtelijker. En het systeem waarbij studenten jarenlang kunnen blijven studeren, ligt hier momenteel onder de loep. Eindelijk.
Want eerlijk gezegd heb ik nooit begrepen waarom je naar het volgende jaar mocht doorgaan terwijl je de vakken waarvoor je niet geslaagd was gewoon kon meenemen. In mijn studententijd ging je pas door als je voor alles geslaagd was. Punt. En geloof me, dat werkte wél als stimulans.
Evenwichtsoefening
Wat me ook opvalt, is dat daten een constante evenwichtsoefening is tussen commitment en nonchalance. Net genoeg laten zien om te interesseren, maar niet zoveel dat je meteen een verantwoordelijkheid op je bord krijgt.
Zo heb je aan de ene kant het serieuze type met een vast inkomen of kinderen. Veel commitment, maar verrassend genoeg vaak geen succes op een date.
En aan de andere kant heb je de “Als het niet lekker voelt, dan houdt het weer op, toch?”-variant: nul inzet, nul commitment, en ook nul reden om ermee verder te gaan.
Beide types maken daten lastig, alleen om heel verschillende redenen.
Nederlandse versus Belgische TV
Nederland
In Nederland lijken realityprogramma’s zelden saai te mogen zijn. Het tempo ligt hoog, conflicten worden sneller uitgespeeld en emoties worden zonder veel omwegen op tafel gegooid. Bij Meester Visser gaat het er soms echt gortig aan toe.
Nederlandse reality → luid, snel, conflict, entertainment.
Vlaanderen
In Vlaanderen gebeurt het tegenovergestelde. Vlaanderen maakt dezelfde programma’s, maar ze kabbelen rustiger voort. Wat Nederlanders als assertief beschouwen, zien wij in Vlaanderen al snel als agressief.
Gesprekken verlopen omzichtiger, conflicten worden minder uitgesproken en stiltes mogen gewoon blijven bestaan. Dat voelt enerzijds warmer, al maakt het het geheel soms ook wat braaf.
Vlaamse reality → rustig, beleefd, soms wat traag. Soms zelfs zo rustig dat het een beetje saai wordt.
Drama of dialoog?
Je zou het bijna zo kunnen samenvatten: Nederland maakt er televisie van, Vlaanderen eerder een gesprek.
En misschien ligt precies daar het verschil: Nederlanders zijn gewend het conflict meteen uit te spelen, terwijl Vlamingen eerst drie keer rond de tafel lopen, nog een koffie drinken en pas daarna zeggen wat ze eigenlijk bedoelen. Als ze dat überhaupt al doen…
Emma
