This post is also available in: English (Engels)

Zal ik ooit goed genoeg zijn?

Sociale media, vergelijken en perfectionisme maken ons onzeker. Ontdek hoe je het gevoel niet goed genoeg te zijn loslaat en meer zelfvertrouwen krijgt. Een persoonlijke reflectie.

Waarom bestaat er geen pil tegen het gevoel dat je niet goed genoeg bent?

Waarom bestaat er geen pil zoals Ozempic die niet onze cravings en verslavingen dempt, maar dat knagende gevoel van ik ben niet genoeg?

Ik zie het overal om me heen. En ik herken het ook bij mezelf. Zoveel mensen lopen al van jongs af aan rond met het idee dat ze niet mooi zijn, dat ze te dik zijn, dat ze niet goed genoeg zijn. Of dat ze al oud zijn terwijl ze begot amper de dertig gepasseerd zijn. En dat terwijl ze mooi en jong zijn en de hele wereld voor hen open ligt.

Vrouwen en hun eigenwaarde

In Flair las ik dat een groot percentage vrouwen vindt dat ze zou moeten vermageren. Of dat er een onderkin of overhangend ooglid weggewerkt moet worden. Alsof er altijd eerst iets opgelost moet worden voordat je tevreden mag zijn met wie je bent.

Dat betekent: je hele leven rondlopen met een verzwaard gevoel. En pas veel later, vaak pas na je 65e, lijkt die stem zachter te worden en weg te ebben. Alsof je dan eindelijk bevrijd bent van dat voortdurende vergelijken en verbeteren.

Soms vraag ik me af: wat als we dat gevoel niet pas aan het einde van ons leven maar veel vroeger al konden loslaten? Op het moment dat we jong en mooi zijn, en sterk genoeg om de wereld aan te kunnen. En dat we dat ook beseffen, én er van kunnen genieten.

En plots valt die druk weg

Voor mij begon een deel van die bevrijding toen ik stopte met werken in het bedrijfsleven. Plots hoefde ik me niet meer dagelijks te verhouden tot mensen die mijn werk evalueren, bekritiseren of afkraken.

Toen ik nog werkte, kwam ik ’s avonds vaak gestresseerd thuis, met een hoofd vol stemmen. Zoals bij dat seminarie dat ik perfect had georganiseerd, en je toch alleen hoorde: “Je bent geslaagd met onderscheiding, zonder felicitaties van de jury.” Zonder erkenning. Eén scherpe (wellicht zo bedoelde) zin die je hele dag, inzet en humeur onderuit haalt.

Of toen ik nog studeerde en tijdens mijn eindverdediging te horen kreeg dat mijn werk “onmogelijk eigen werk” kon zijn, voelde dat extreem oneerlijk. Nu zou ik daar meteen serieus tegen in gaan, maar destijds weerhield mijn gebrek aan zelfvertrouwen me om het ’tribunaal’ van docenten voor me lik op stuk te geven.

Jij, je omgeving en… sociale media

Zelfs op latere leeftijd (25 jaar en 50 jaar na datum) kunnen zo’n lelijke stemmen nog blijven nazinderen. Maar je kunt er wél milder naar leren kijken. Door te stoppen met jezelf voortdurend neer te halen en te meten aan anderen.

In sommige gevallen kan ik het wel verstaan. Je hebt mannen die vrouwen voortdurend naar beneden halen. Die dat doen om hun eigenwaarde op te krikken. Of ouders die hun kinderen pushen om steeds de beste te zijn in alles, terwijl ze geen oog hebben voor wat dat met het zelfbeeld van een kind doet.

Veel vrouwen doen het zichzelf trouwens aan. Instagram, TikTok, Facebook. Allemaal laten ze de mooiste foto’s zien, perfecte gezichten, gelukkige relaties, succesvolle carrières. Je ziet geen ruzies, geen verdriet, geen dagen waarop niets lukt. Alleen het resultaat, nooit de prijs die ervoor wordt betaald.

Hoe je eigenwaarde gestuurd wordt

Het algoritme leert wat je raakt, en wat je laat klikken. Blijf je hangen bij luxe huizen of perfecte lichamen, dan toont het steeds meer van hetzelfde. Zo ontstaat langzaam een echo van vergelijking, waarin het succesniveau steeds hoger komt te liggen.

Door die constante blootstelling verschuif je je perceptie van normaal. Mooie (gefotoshopte) mensen, perfecte relaties, prachtige huizen. Het voelt niet meer bijzonder, het lijkt de norm. En terwijl je verwachtingen stijgen, daalt je zelfvertrouwen, omdat je het zelf niet kan bijhouden.

Zal ik ooit goed genoeg zijn?

Jazeker! Kijk naar de oudjes. Wat mensen boven de 65 hebben geleerd, is niet dat ze beter zijn geworden, maar dat ze gestopt zijn met vechten. Tegen zichzelf en tegen anderen. Tegen het idee dat ze nog iets moeten bewijzen.

Wat oudere mensen hebben ontdekt:

Vergelijken loont niet meer: De werkomgeving valt weg, status vervaagt, je lichaam verandert, en de wedstrijd houdt op. Je vraagt je af: was het dat allemaal waard?
Tijd ontmaskert de illusie: Ze hebben ondervonden dat je bazen en collega’s willen pleasen, slanker worden of meer bereiken je niet gelukkiger maakt.
Ze worden niet verblind door sociale media: Integendeel, ze weten wat er écht speelt achter al die opgepoetste foto’s.
Hun identiteit is breder geworden: Ze zijn niet alleen hun lichaam, of prestaties in het bedrijfsleven meer; nu maken hun levenservaring, herinneringen, en zachtheid tot wie ze zijn.
Imperfectie is oké: Fouten, verlies, ziekte of eindigende relaties. Ze hebben het allemaal meegemaakt en overleefd, en dat geeft vertrouwen.

Aan jonge mensen:

Het gevoel van niet goed genoeg zijn hoeft je leven niet te beheersen

Je bent onderweg, met vallen en opstaan. Dat hoort erbij. Geniet vooral van je jong zijn. Het leven gaat toch zo snel voorbij.

Emma

Verder lezen / bronnen

Social Media and Self-Esteem (Springer) : Laat zien dat zelfwaardering geen vast gegeven is, maar beïnvloed wordt door omgeving, relaties en blootstelling aan andermans leven online.
Welke invloed hebben sociale media op ons zelfbeeld en welzijn? (Mediawijs) : Overzicht van hoe sociaal mediagebruik jongeren kan beïnvloeden, met praktische tips.
Vergelijken op sociale media kan perfectionisme bij jongeren versterken (Mediapunt Vlaanderen) : Onderzoek dat laat zien hoe sociale media druk en perfectionisme bij jongeren kan versterken.