This post is also available in:
English (Engels)
Over leurders, phishing en hacking
Blijf alert en bescherm jezelf
Van fysieke leurders over phishingmails tot hackers: ontdek tips om ongewenste verkopers te herkennen. Leer hoe je digitale scams buiten de deur kunt houden.
Leurders
Iedereen kent ze wel: leurders, of deur-aan-deur verkopers die je van alles en nog wat proberen te verkopen. Bij ons in de straat zijn er zelfs een paar die zo regelmatig langskomen. Je kan er bijna je agenda op afstemmen. Wist je dat de leurderskaart inmiddels afgeschaft is?
Zo is er die oudere man die al meer dan vijftien jaar om de drie maanden aanbelt met boekjes Afrikaanse vertellingen. Intussen hoort hij bij de plaatselijke folklore.
Ik denk dat ik hier zijn trouwste afnemer ben. En eerlijk: ik heb het hart niet om hem te weigeren, ook al leurt hij al jarenlang met dezelfde boekjes.
Vroeger was er ook de honingman. Mijn moeder was dol op zijn potjes honing, maar na haar overlijden stonden de potjes zich vooral op te stapelen.
Ik heb er nog een paar, en gelukkig heb ik ze niet weggedaan, want honing blijft blijkbaar onbeperkt houdbaar. Zolang het potje goed is afgesloten, kan je het gerust jaren later nog gebruiken.
Hoe ga je om met deur-aan-deur verkopers?
Sommige behoren tot de folklore, andere beter niet.
Ik doe wel open voor:
Lokale jeugdverenigingen zoals Chiro, KSA, of wielerclubs die ontbijtmanden of steunacties doen.
Die jongeren zetten zich echt in, en het voelt fijn om hen te steunen.
Maar voor deze trek ik de grens:
- onbekenden zonder duidelijke uitleg,
- mensen die aandringen,
- geen legitimatie, geen herkenbare folder, geen badge.
Het is altijd oké om vriendelijk maar beslist te zeggen:
“Sorry, ik doe geen aankopen aan de deur.”
Digitale leurders
De fysieke leurders mogen dan in aantal verminderd zijn, hun digitale ‘broeders en zusters’ blijven massaal oprukken. En geloof me: de gevolgen zijn een stuk groter.
Waar dit vroeger af en toe gebeurde, moeten we vandaag voortdurend op onze hoede zijn!
Ze spelen vooral in op één zwakke plek: onze hebzucht.
Ze suggereren dat je ergens nog een bedrag tegoed hebt… je klikt, en hop, voor je het weet, ben je eraan.
Hoe herken je een phishingmail?
Phishing wordt steeds geraffineerder.
De mails lijken vaak zó echt dat je bijna automatisch klikt. Vooral berichten die lijken te komen van officiële instanties zoals:
- MyPension.be
- Mijn Burgerprofiel
- Tax-on-Web / FOD Financiën
- RVA of VDAB
- Sociale Zekerheid
- Ziekenfondsen
- Koeriersdiensten zoals bpost, DHL, PostNL
- Telecomproviders zoals Proximus of Telenet
Ze gebruiken logo’s, kleuren en taal die bijna niet van het echte werk te onderscheiden zijn.
Met banken is het iets eenvoudiger:
Een bericht van een bank waar je geen rekening hebt? Meteen wantrouwen.
Waarom trappen mensen erin?
Omdat deze mails inspelen op urgentie en vertrouwen.
En laten we eerlijk zijn: als je iets ziet van ‘MyPension’ of ‘FOD Financiën’, ben je snel geneigd om te kijken, want ja, dat klinkt belangrijk.
Rode vlaggen bij phishing:
- vreemde afzender of raar e-mailadres,
- dringende toon (‘uw account wordt onmiddellijk geblokkeerd!’),
- taal- en spellingsfouten,
- links die niet kloppen,
- vragen naar persoonlijke gegevens of codes.
Nooit doen: klikken, downloaden, reageren of inloggen via de link in zo’n mail.
Maar het kan nog erger!
Hackers sturen je zelfs geen mail.
Die vallen gewoon met de deur in huis. Als ze binnen geraken op je PC of GSM, stelen ze je contacten, informatie en wachtwoorden.
Het enige dat je dan meteen kunt doen is:
- je bank en Card Stop verwittigen,
- je wachtwoorden veranderen,
- en je apparaten veilig maken.
Meld de hack ook bij de betrokken diensten. Dit kunnen je e-mailprovider, sociale media en je telefoonoperator zijn. Zet waar mogelijk tweestapsverificatie aan.
Verder is het verstandig om:
- je wachtwoorden te resetten en unieke, sterke wachtwoorden te gebruiken
- je apparaten te scannen en te updaten met de nieuwste beveiliging
- een professioneel antivirusprogramma te installeren
- eventuele verdachte activiteiten aan de politie te melden.•
Is dat een garantie dat het jou niet overkomt?
Neen, maar klik niet op zomaar wat. Wie oplettend is en controleert, maakt het de malafide leurders, hackers en phishers een stuk moeilijker.
Heb je zelf iets meegemaakt met leurders, phishing of hacking dat je wil delen? Stuur me gerust een mailtje.
Meer van deze verhalen vind je op mijn site bij ‘recente posts‘.
Emma